Җинаятьтән зыян күргән, аның шаһиты булган яки аның кылынуы турында ышанычлы мәгълүматлары булган һәркем хокук саклау органнарына гариза белән мөрәҗәгать итәргә хокуклы. Аны тикшерү кагыйдәләренә яраклы рәвештә эчке эшләр бүлегендә карарга теләгәндә, гаризаны җинаять кылынган урындагы тикшерү органына тапшыру рәтле.
Әгәр ниндидер сәбәпләр буенча тиешле органга мөрәҗәгать итү мөмкин булмаса, җинаять турында гариза теләсә кайсы башка хокук саклау органы тарафыннан кабул ителергә мөмкин. Бу очракта аны тиешле эчке эшләр бүлеге буенча җибәрерләр, ә гариза бирүчене бу хакта хәбәр итәрләр. Тикшерү кагыйдәләре бозу сәбәпле гаризаны кабул итүдән баш тарту законсыз булып тора һәм бу орган җитәкчесенә, прокуратурага яки судка зарланырга мөмкин.
Җинаять турында хәбәрне тикшерү барышында гариза бирүченең берничә хокукы бар. Ул аңлатмалар бирә ала, дознавательгә яки тикшерүчегә кирәкле документлар һәм әйберләр тәкъдим итә ала, үтенечләр белән мөрәҗәгать итә ала. Тикшерү тәмамлангач, гариза бирүче материаллар белән танышырга һәм кабул ителгән карарга зарланырга хокуклы. Тикшерү материаллары белән танышу турындагы гариза тиешле хокук саклау органы башлыгы исеменә тапшырыла.